Misselijkheid: Oorzaken & Oplossingen voor Volwassenen & Kinderen

Inhoud

Misselijkheid is geen prettig gevoel, en als je daarnaast ook moet braken of braakneigingen hebt voel jij je erg beroerd. Maar waarom worden we nu misselijk?

Misselijkheid en braken

Je wordt misselijk omdat er een plekje is in de hersenen dat geprikkeld wordt en hierdoor krijgt de maag het signaal om zich te leeg te maken. De oorzaken hiervoor kunnen heel divers zijn. Sommige mensen krijgen het bij een maagdarminfectie, maar het kan ook komen door maagklachten. Misschien heb je last van een maagzweer en ook daar kun je erg misselijk van worden. Sommige mensen worden snel misselijk als zij wat verkeerds hebben gegeten, het kan ook zijn dat je teveel hebt gegeten en daardoor misselijk wordt. Maar wanneer kun je nog meer misselijk worden?

  • Sommige mensen hebben last van reisziekte en worden hierdoor erg misselijk.
  • Echter kun je ook last hebben van braken, duizeligheid en migraine.
  • Misselijkheid treedt vaak ook bij vrouwen die net zwanger zijn. Verder in dit artikel meer hierover.
  • Medicatie kan er ook voor zorgen dat je misselijk wordt. Als het te erg is kun je het beste met de arts overleggen of hier wat aan gedaan kan worden. Soms is het mogelijk dat je andere medicijnen krijgt en dan heb je geen last meer van deze bijwerkingen.

Wat doe je als je misselijk bent en moet braken?

Als je misselijk bent en je moet braken dan kun je proberen kleine beetjes te eten en te drinken. Je moet geen grote maaltijden nemen, want dan worden de klachten vaak erger. Het beste is dat je gewoon blijft eten en drinken maar dan in kleine hoeveelheden. Het belangrijkste is dat je in ieder geval blijft drinken zodat uitdroging voorkomen kan worden.

Geneesmiddelen al dan niet inzetten bij misselijkheid en braken?

Er worden vaak geneesmiddelen ingezet wanneer iemand misselijk is of moet braken. Maar welke geneesmiddelen kunnen er dan in worden gezet?

  • Er kan gekozen worden voor antibraakmiddelen. Een andere naam hiervoor is anti-emetica. Deze openen de doorgang van de maag naar de darmen en deze stimuleren dan de bewegingen van de maag en de darmen. De maag is dan eerder leeg en dat wil ook zeggen dat het voedsel eerder in de darmen komt. Wanneer er zich geen voedsel in de maag bevindt dan neemt de misselijkheid vaak af.
  • Wanneer je last hebt van reisziekte dan kunnen hier ook middelen voor genomen worden. Als je deze neemt dan blokkeren deze de prikkeling van het braakcentrum in je hersenen. De neiging om te moeten braken en misselijk te zijn zal afnemen.
  • Sommige mensen hebben veel baat bij pyridoxine, dit is vitamine B6. Het wordt voorgeschreven samen met meclozine, daardoor kan de misselijkheid bij zwangere vrouwen worden verminderd.
  • Er kan gekozen worden voor klassieke antipsychotica. Als mensen een psychose hebben wordt dit middel vaak gegeven, maar ook bij een depressie en bij onrust.
  • Serotonine antagonisten worden gegeven wanneer je erg misselijk bent en wanneer je moet braken door bijvoorbeeld een chemotherapie of bij bestraling. Vaak wordt het voor de ingreep al ingenomen zodat de misselijkheid voorkomen kan worden.
  • Aprepitant kan gegeven worden bij ernstige misselijkheid en braken door chemotherapie en na een operatie.
  • Lorazepam wordt gegeven bij ernstige misselijkheid en braken voorafgaand aan de chemotherapie. Het werkt rustgevend. Voor de chemotherapie zijn mensen vaak al misselijk door de spanning. De neiging om misselijk te worden en te moeten braken wordt hierdoor verminderd.
  • Octreotide wordt gegeven aan mensen om misselijkheid en braken te voorkomen.

Misselijkheid na het eten

Het kan zijn dat je na het eten misselijk wordt. Het kan zijn dat je teveel gegeten hebt, maar ook wanneer je bij het eten alcohol op hebt of wanneer je bedorven eten op hebt, voedselvergiftiging. Er zijn ook mensen die misselijk worden na het eten zonder dat er een reden voor is. Er zijn echter wel veel factoren die kunnen zorgen voor misselijkheid voor en na het eten.

  • Ben je vaak misselijk na het eten? Dit kan dan komen door spijsverteringsproblemen. Misschien wordt een voedingsmiddel in de maag niet goed verdragen.
  • Het kan zijn dat je een voedselallergie hebt en dat je daarom misselijk wordt na het eten. Mensen hebben hier vaak last van bij zuivel, sojabonen, pinda’s, noten, gluten, vis, eieren, vlees, cacao, zaden, speciale soorten fruit en groenten, gisten en bij kruiden. Er kan altijd gekeken worden of je een allergie hebt voor een speciaal voedingsmiddel. Het is de moeite waard om een test te laten doen zodat je van de misselijkheid af kunt komen. De huisarts kan je hiervoor doorverwijzen en een test laten doen en dan weet je het vaak op heel korte termijn.
  • Het kan aan je smaakcentrum liggen dat je daardoor misselijk wordt na het eten van een bepaald product.
  • Het kan zijn dat je misselijk wordt tijdens het eten vanwege een prikkeling van je braakcentrum. Wanneer het eten niet goed valt, dan wil je lichaam dat eten kwijt. Je krijgt dan het idee dat je moet braken omdat er iets verkeerd zit.
  • Het kan zijn dat je aan bepaalde smaken moet wennen, of niet alles door elkaar moet eten, want dit kan je helpen tegen misselijkheid na het eten. Bepaalde combinaties kunnen er voor zorgen dat alleen al als je er aan denkt je misselijk gaat worden. Daarom moet je alles uit elkaar houden en los van elkaar eten zodat je in elk geval niet hierdoor misselijk kunt worden.
  • Het beste kun je wanneer je snel misselijk wordt het aantal smaken beperken. Wanneer je het een op hebt kun je wat anders maken. Zorg dat de smaken niet bij elkaar komen en drink bijvoorbeeld eerst even wat water en begin dan pas aan je volgende broodje met beleg of met een andere maaltijd.
  • Er zijn zenuwaandoeningen die misselijkheid kunnen veroorzaken, voornamelijk na de maaltijd.
  • Door vetten kun je ook snel misselijk worden en zeker na het eten. Dit geldt dan voornamelijk voor dierlijke vetten zoals vet vlees en volle zuivel. Anderen worden van transvetten misselijk, bijvoorbeeld van pizza en van chips.
  • Misselijkheid kan ook worden veroorzaakt door suikers. Het is beter dat je deze dan achterwege laat.
  • Als je last hebt van maagklachten dan kan dat ook zorgen voor misselijkheid. Je kunt hierbij denken aan een afwijking van de maag, een ontsteking in de maag, een maagzweer of een bloeding in de maag. Als je last hebt van maagklachten kun je misselijk zijn, maar je kunt ook last hebben van een vol gevoel. Als je ook last hebt van stress dan kun jij na het eten ook erg misselijk worden. Wanneer je hier last van hebt dan heb je geen zin in eten, je wilt eigenlijk niet eten, je wilt zelfs niet aan eten denken en de geur van eten maakt je vaak ook al misselijk. Vermijd stress zoveel mogelijk, dit veroorzaakt veel problemen.
  • Er is medicatie die er voor kan zorgen dat je misselijk wordt na het eten. Er zijn dan echter ook wel middelen die je in kunt zetten die je hier weer vanaf helpen en die er voor zorgen dat de misselijkheid afneemt.

Misselijk na het eten?

Als je misselijk bent na het eten dan moet je proberen eenvoudig en gezond te eten en neem kleine porties. Verzadigde vetten moeten vermeden worden net als geraffineerde suikers. Je moet wel kiezen voor vers fruit, verse groenten, hele granen, noten en wieren. Als verandering van eetpatroon niet helpt, dan kun je naar de huisarts gaan en kijken wat er aan de misselijkheid gedaan kan worden qua medicatie.

Misselijkheid bij chemotherapie

Je kunt misselijk zijn als je chemotherapie krijgt. Er kan medicatie worden gegeven zodat de misselijkheid voorkomen kan worden. De misselijkheid en het braken horen er bij, het is een natuurlijke reactie van je lichaam tegen de vergiftiging die je krijgt tijdens de chemotherapie. Wanneer er gifstoffen in je bloed komen dan worden de hersenen geactiveerd, met name het braakcentrum. Hierdoor word je misselijk en je kunt ook het idee hebben dat je moet braken. Er zijn verschillende soorten van misselijkheid:

  • Er kan sprake zijn van acute misselijkheid, dan gaat het over misselijkheid die je krijgt door de cytostatica. Het kan zijn dat je heel lang misselijk bent, vaak gaat het pas over wanneer de medicijnen helemaal uit je bloed zijn. Het kan een dag tot na de toediening duren. Dit kan echter wel goed aan worden gepakt met medicijnen, deze noemen we anti-emetica. De reflexen waardoor je misselijk wordt, worden dan uitgeschakeld. Je hebt dan vaak nog wel de neiging dat je moet braken (niet iedereen), dan is het belangrijk dat je recht op gaat zitten en rustig adem gaat halen, dan kun je het vaak zelf onder controle houden.
  • Sommige mensen hebben last van vertraagde misselijkheid. Er zijn een aantal cytostatica die kunnen leiden tot vertraagde misselijkheid. Dit kan na de chemotherapie optreden, twee dagen daarna tot een week na de behandeling kun je hier last van hebben. Je kunt dit ook aanpakken met anti-emetica. De acute misselijk kan hierdoor beter aan worden gepakt. Er moet daarom gekeken worden hoe je lichaam hier op reageert en anders kan er altijd een ander geneesmiddel worden gegeven.
  • Een andere vorm van misselijkheid is anticipatoire misselijkheid. De volgende keer dat je chemo krijgt zal je lichaam meteen een afweerreactie vertonen. Je voelt je vaak voorafgaand aan de behandeling al misselijk. Je hebt van te voren al de neiging dat je moet braken. Hierbij kunnen medicijnen niet worden ingezet omdat deze je niet kunnen helpen. Je zou moeten proberen er niet aan te denken en zorgen dat je afleiding hebt, maar dat gaat niet altijd zo eenvoudig. Je weet namelijk wat je te wachten staat en daarom heb je de neiging dat je jezelf druk gaat maken en hierdoor kun je dus misselijk worden. Probeer hier daarom op te letten zodat je het kunt voorkomen, maar dat zal niet altijd gemakkelijk gaan. Wellicht als je een paar behandelingen verder bent.

Last van misselijkheid tijdens de zwangerschap? 

Het kan zijn dat je zwanger bent waardoor je je ook misselijk kunt voelen. 75% van de vrouwen heeft hier mee te maken. Sommige vrouwen moeten ook braken. De oorzaak is niet helder. Wat weten we over zwangere vrouwen en misselijkheid?

  • De misselijkheid is vaak aanwezig in de ochtend.
  • Een andere naam voor deze misselijkheid is ochtendmisselijkheid.
  • Vanaf de zesde week van de zwangerschap kun je misselijk zijn en dan gaat het meestal na een paar weken weer over.
  • Je kunt de misselijkheid tijdens de zwangerschap goed aanpakken:
  • Eet kleine hoeveelheden
  • Eet frequent (wel kleine beetjes)
  • Vermijd grote hoeveelheden eten
  • Je kunt om de twee of drie uur een beetje eten
  • Eet niet te vet
  • Als je uit bed stapt kun je al wat eten
  • Drink een kop thee voordat je op staat
  • Drink gedurende de hele dag genoeg

Het kan zijn dat je misselijk wordt als je eten ruikt. Dit probeer je dan te vermijden. Frisse lucht is van groot belang als je snel misselijk bent. Je kunt ook koolzuurhoudende drank nemen en veel rusten. Je moet geen sterk gekruid eten nemen en ook geen vette maaltijden. Als je gegeten hebt ga dan even rusten zodat je lichaam de tijd krijgt om alles te verteren. Er kan eventueel medicatie in worden gezet tijdens de zwangerschap als je vaak misselijk bent. Dit krijg je van de arts alleen als je vaker dan drie keer op een dag moet overgeven. De geneesmiddelen die je dan krijgt, krijg je van de arts. Ga zelf geen medicatie proberen want je weet niet of dat mag en invloed heeft op de zwangerschap en je ongeboren kindje.

Let goed op bij de zwangerschap

Als je zwanger bent en je bent misselijk, dan is dat niets ernstigs, maar het kan wel erg vervelend zijn. Het belangrijkste is dat je goed gaat rusten, goed blijft eten en drinken, maar wel kleine hoeveelheden. Op deze manier kan je lichaam het beter verwerken en zal de misselijkheid afnemen. Als je voordat je op staat al wat eet kun je gemakkelijker opstaan en is de kans op misselijkheid kleiner. Maar let goed op met medicatie:

  • Gebruik niet zomaar medicatie, soms kan medicatie invloed hebben op het ongeboren kindje en daarom moet je goed opletten
  • Gebruik alleen medicatie die je van de arts mag gebruiken
  • Gaat de misselijkheid niet over, raadpleeg dan de arts en vraag wat je er aan kunt doen

De arts zal je ook niet meteen medicatie geven, maar wanneer je er gedurende de hele dag last van hebt is de kans wel groot dat je er meteen wat voor krijgt. De arts zal je dan goed in de gaten houden hoe je hier op reageert. Gebruik de medicatie niet langer dan noodzakelijk is.

Misselijkheid en de oorzaken

De oorzaken van misselijkheid ontstaan in de hersenen. Je hersenen krijgen een signaal van je lichaam dat er iets niet goed zit. Je kunt een maag- of darminfectie hebben. Een virus kan de oorzaak zijn, maar ook een bacterie. Echter kan het ook liggen aan besmet water of besmet eten. De oorzaken waardoor je misselijk kunt zijn of moet braken kunnen zijn:

  • Een infectie, hierbij kun je denken aan griep, aan buikgriep of een andere infectie.
  • Er kan sprake zijn van migraine, hierdoor kun je ook erg misselijk worden.
  • Vrouwen kunnen de eerste weken van de zwangerschap misselijk zijn en vaak is dat in de ochtend.
  • Door stress ga je je erg druk maken en hierdoor kun je ook misselijk worden.
  • Er zijn ook aandoeningen waardoor je misselijk kunt zijn. Hierbij kan gedacht worden aan de ziekte van Crohn, maagzweren, een hartaanval of bijvoorbeeld bij hersenaandoeningen.
  • Als je last hebt van een blindedarmontsteking kun je ook erg veel last hebben van misselijkheid.
  • Als je vaak alcohol gebruikt kan dat ook misselijkheid veroorzaken.
  • Als je een hersenschudding hebt zijn de hersenen even in de war waardoor je misselijk kunt worden.
  • Sommige mensen hebben last van evenwichtsstoornissen, een voorbeeld hiervan is reisziekte waardoor je misselijk kunt worden. Daar kunnen wel medicijnen voor worden genomen zodat de misselijk afneemt.
  • Geurtjes kunnen er voor zorgen dat je misselijk wordt. Bijvoorbeeld als je zwanger bent kun je dat bij pikant eten bijvoorbeeld hebben.
  • Geneesmiddelen kunnen misselijkheid veroorzaken (bijvoorbeeld bij chemotherapie, maar ook bij bestraling).
  • Als je teveel gegeten hebt kun je misselijk zijn
  • Je kunt last hebben van een voedselallergie en als je dan voedsel binnen krijgt waar je niet tegen kunt kun je misselijk worden.
  • Door eetstoornissen kun je ook misselijk worden omdat je dan nauwelijks eet.

De oorzaken van misselijkheid kun je niet altijd voorkomen. Soms kun je er zelf wel wat aan doen, bijvoorbeeld als je teveel gaat eten dan kan dat er voor zorgen dat je misselijk wordt. Eet dan wat minder zodat je hier geen last meer van hebt. Daarnaast kun je er ook wat aan doen als je van alcohol misselijk wordt, je gaat dat minder drinken of je drinkt het niet meer bij het eten, deze combinatie kan namelijk ook zorgen voor misselijkheid.

Behandeling tegen misselijkheid

Wanneer je last hebt van misselijkheid is het belangrijk dat je hier wat aan gaat doen. Het is vaak vrij onschuldig als je misselijk bent, maar het is wel vervelend. Het belangrijkste wanneer je misselijk bent en je moet braken is dat je genoeg blijft drinken zodat je niet uit gaat drogen. Je kunt het beste kleine beetjes water drinken. Als dat goed gaat kan dat iedere keer een beetje meer worden. Je kunt dan ook bouillon en vruchtensap er aan toevoegen. Kun je weer beetjes eten? Zorg dan dat er iedere keer een ruime tijd tussen zit en probeer het dan weer. Het is belangrijk dat je maag er weer aan kan wennen en dan neemt de misselijkheid vanzelf weer af. Het is wel van belang dat je kleine hapjes gaat nemen en langzaam gaat eten. Bouw het eten weer langzaam op, zodat je lichaam er rustig aan kan wennen.

Hoe word je misselijk?

Vaak worden mensen misselijk omdat zij verkeerde producten hebben gegeten, veel hebben gedronken of omdat ze te snel en te veel hebben gegeten. Je lichaam komt in opstand en wil dan braken, omdat je dan de (schadelijke) stoffen er weer uit gooit en dan voel je je vaak beter.

Wat doen tegen misselijkheid?

Er zijn geneesmiddelen die de arts je kan geven als je misselijk wordt.  Voorbeelden hiervan zijn cyclizine of meclozine. Dit wordt gegeven bij misselijkheid van korte duur. Als de oorsprong van de misselijk afkomstig is van het maag- en darmstelsel dan wordt er vaak domperidon gegeven tegen de misselijkheid.

Naar de dokter met misselijkheid?

Als je je een keer niet goed voelt en je bent misselijk dan ga je niet meteen naar de dokter. Het kan zijn dat je wat verkeerds hebt gegeten en dan gaat het na een paar uur weer over. Als je even rustig aan doet, je gaat liggen of je gaat ergens rustig zitten. Je neemt een glas water en dan gaat de misselijkheid vaak vanzelf over. Als de misselijkheid langer aan gaat houden dan moet er gekeken worden waar het vandaan komt. Als dan duidelijk is waardoor je misselijk bent kan er een gepaste behandeling worden toegepast. Als je vaak over moet geven dan kan het zijn dat je uit gaat drogen. Dit moet op tijd worden behandeld, omdat het anders zelfs levensbedreigend kan worden. Daarom moet er goed op worden gelet als misselijkheid samen gaat met overgeven.

  • Let op bij kleine kinderen en ouderen als zij misselijk zijn en overgeven, zij kunnen erg snel uitdrogen.
  • Uitdroging is te herkennen aan dorst, droge lippen en een droge tong, weinig urineren en een snelle ademhaling.
  • Als misselijkheid en overgeven samen gaan met buikpijn en hoofdpijn, dan moet er een arts worden geraadpleegd. Dat geldt ook voor hoge koorts, verwardheid en pijn op de borst.

Vertel de arts wat de klachten zijn en dan kan er onderzoek worden gedaan waar de misselijkheid vandaan kan komen. Misschien heb je wat verkeerds gegeten, bij vrouwen kan het ook zijn dat zij misselijk zijn omdat ze zwanger zijn, dit kan dan onderzocht worden, of is wellicht al bekend. Als je weet dat de misselijkheid door je zwangerschap wordt veroorzaakt, accepteer je dat en je weet dat het van voorbijgaande aard is.

Kinderen en overgeven

Kinderen kunnen last hebben van misselijkheid en zij kunnen dan overgeven. Kinderen zullen over het algemeen sneller overgeven dan volwassenen. Het kan zijn dat kinderen iets verkeerds hebben gegeten, dan geven ze een keer over en dan is het weer voorbij. Wanneer kinderen geen zieke indruk maken en zij moeten overgeven, dan is de kans groot dat zij wat verkeerds hebben gegeten. Het kan zijn dat zij teveel snoepjes op hebben of dat het vlees niet doorbakken was voor hen. Maar bij kinderen komt overgeven ook voor als zij een virale of bacteriële infectie hebben van het maagdarmstelsel. Ook bij een oorontsteking of blindedarmontsteking zullen kinderen sneller overgeven dan volwassenen.

Kinderziekten en overgeven

Kinderen hebben last van kinderziekten. Dit gaat vaak samen met overgeven. Het kan gaan over een keelontsteking. Ook een baby kan braken bij een eenvoudige verkoudheid. Er is meestal geen lichamelijke oorzaak als kinderen overgeven. Het kan wel een gevolg zijn van hevige opwinding of van spanningen.

Huisarts inschakelen?

Het is belangrijk om contact op te nemen met de arts wanneer een kindje hevige buikpijn heeft, wanneer een kind niet op je reageert, wanneer een kind suf is en wanneer het moet overgeven na een val. Als er bloed bij het overgeven zit moet je ook naar de arts, ook wanneer je kindje een halve dag niet naar de wc is geweest om te urineren. Als je kindje diarree heeft en koorts en dan moet overgeven dan moet je de arts ook inschakelen. Als je kindje gevallen is en over blijft geven dan moet je naar de arts, een keer overgeven kan, dit kan komen van de spanningen, maar wanneer het over blijft geven kan er wat anders aan de hand zijn.

Bang en overgeven

Kinderen zijn vaak bang, soms zelfs panisch als zij over moeten geven. Wat doe je hier aan?

  • Blijf bij je kindje, laat hem of haar niet alleen.
  • Probeer je kindje gerust te stellen.
  • Laat de maag het eerste uur met rust zodat de maag tot rust komt.
  • Heeft je kindje veel dorst, dan mag je kindje een klein beetje drinken.
  • Als het drinken goed lukt, kan je kindje ook beetje bij beetje eten.

Bij een baby en bij een jong kind is het risico groter dat zij uitdrogen als zij vaak over moeten geven. Ze verliezen veel vocht maar ook zout. Dit kan tegen worden gegaan met ORS poeder.

Heb je nog vragen over misselijkheid? Stel deze dan op ons forum!